Artan asansör kazaları hakkında Trabzon’dan ses yükseldi!

TMMOB Makina Mühendisleri Odası Trabzon Şube Başkanı Sinan Koç son zamanlarda artan asansör kazaları hakkında açıklamalarda bulundu. Yaşanan kazalarda tüm tarafların sorumluluklarının yerine getirmesi gerektiğine vurgu yapan Koç, “Bu konuda ilgili tüm tarafları sorumluluklarını yerine getirmeye davet ediyoruz!” dedi.
Son aylarda yaşanan asansör kazalarına ilişkin basın açıklamasında bulunan Koç, sözlerine şöyle başladı: “Asansörlerin tescili, ruhsatlandırması ve periyodik muayenesi ile ilgili olarak belediyeler görevlendirilmiştir. Fakat özellikle periyodik muayene işinin yeterince yerine getirilememesinden kaynaklı olarak Sanayi Bakanlığı Odamızın da çok önemli katkılarıyla, asansör muayeneleri, mevcut asansörlerin iyileştirilmesi ve teknik mevzuata uygun hale getirilmesi için süreci düzenleyici bir yönetmelik çıkarmıştır. Bu yönetmeliğe en önemli itirazımız, denetimin kamusal bir görev olduğu, muayenelerin kamu adına görevlendirme ile yapılması gerektiği idi. Fakat yönetmelik, ilgili belediyelerin muayene işini protokoller aracılığıyla A Tipi Muayene Kuruluşlarının yapmasını getirmiş ve kamusal bir anlayışla olması gereken denetimler piyasaya açılarak bir rekabet unsuru haline getirilmiştir. Yapılan muayeneler belediyeler adına yapılmaktadır, bu işten yasal olarak sorumlu olan Belediyelerdir. Bu noktada muayene kuruluşlarından yalnızca ikisinin, TSE ile Odamızın kamu kurumu niteliğindeki kuruluşlar, diğerlerinin ise kâr amaçlı özel firmalar olduğunu belirtmeliyiz. Dolayısıyla belediyelerin, ilçe sınırları içindeki asansörlerin yıllık periyodik denetimlerini kâr amacı gütmeyen, kamusal hizmet yaklaşımına sahip kamu kurumu niteliğindeki kuruluşlara yaptırmaları, taşıdıkları toplumsal sorumluluk gereğidir. Bu protokoller hiçbir pazarlık konusu olmamalıdır. Böyle bir durum hizmetin kalitesinin düşmesine, çalışanların mağdur edilmesine ve düzgün yapılmayan denetimin neticesinde can kayıplarına ve zararlara yol açacaktır.” 
“Denetimler kamusal bir hizmettir”Sözlerine devam eden Koç, “İnsanların can ve mal güvenliğini birinci dereceden etkileyecek söz konusu denetimler kamusal bir hizmettir ve piyasanın insafına bırakılamaz. Asansörlerin tasarım-imalat, ürünün tescili-ilk kabulü, hizmete alınmasından sonra işletilmesi süresince yılda bir defa periyodik kontrollerinin, ayda bir defa da bakım ve kontrollerinin yapılması gereklidir. Her bir sürecin sorumlulukları ayrı yapılara aittir. Asansörlerin tasarım-imalat süreci imalatçı firmalara aittir ve bu firmalar üretimlerinin kontrol testlerini Onaylanmış Kuruluşlara yaptırarak ürünün teknik mevzuata uygunluğunun onayını alır, ardından asansörlerin binalara montajı yapılır. İlk kabul ve tescile ilişkin kontrolleri ise yetkili Muayene Kuruluşu yapar. Ardından Belediyelerin tescil ve işletme ruhsatı verme işlemi gelir. Belediyelerin yılda bir kez yapılacak periyodik kontrollerle ilgili Muayene Kuruluşlarıyla yaptığı protokoller ve bina yöneticileriyle ilgili sorumlulukları da vardır. Sorumluluk zincirinin sonuncuları ise, bina yöneticileri ve ayda bir bakım yapmakla yükümlü firmalardır.” ifadelerini kullandı.
“Bina yöneticisi birinci derecede sorumludur”Koç sözlerine şöyle devam etti: “Bina yöneticisi, asansörün teknik mevzuata uygun güvenli bir şekilde çalışır tutulmasından birinci derecede sorumludur. Yılda bir kez yapılan periyodik denetimlerde tespit edilen hususlar ve eksikliklerin yerine getirilmesinden bina yöneticisi ve bakım firmaları, nihai planda da belediyeler sorumludur. Yöneticiler kırmızı etiketli asansörleri çalıştırmamalıdırlar. Ayrıca asansör eğer ikinci muayenede de kırmızı etiket aldıysa asansörün kapatılması ve “mühürlenmesi” ilgili Belediyenin görevidir. Üzücü can kayıplarına yol açan “kazalar” mühendislik hizmetlerindeki eksiklikler, maliyetleri düşürme çabaları ve kontrol, bakım, onarım kalitesinin düşüklüğü ve yetersizliği, işin gereği olan hususların (denetim sonuçlarının yapılmaması, geciktirilmesi vb.) ihmali nedeniyle yaşanmaktadır. Bu durum halkın çıkarlarına aykırıdır. Kamusal ve yoğun kullanıma tabi asansörlerin bakım hizmetlerinin, bu işi bilen vasıflı ehil teknik elemanlarca yürütülmesi gerekmektedir. Bakım firmalarında görevli olması gereken Odamızca eğitilip belgelendirilmiş Teknik Sorumluların tam zamanlı istihdam edilmesi sağlanmalıdır. Muayene kuruluşlarında denetim yapan Mühendisler (Makine, Mekatronik ve Elektrik Mühendisleri), Odamız tarafından eğitilip belgelendirilmektedir. Meslektaşlarımızın sorumluluk bilinciyle davranarak insanların can güvenliğini tehlikeye atacak davranışlarda bulunmayacağına inanıyoruz. Bu arkadaşlarımızın tam zamanlı istihdamı ve uygun ücretle çalışmaları sağlanmalı ve bu husus kontrol edilmedir. Ayrıca asansörlerde bakım yapan yetkili şirketlerin ve çalışanlarının yeterliliklerinin de gözden geçirilmesi gerekir. Asansörlerin güvenli bir şekilde çalışacak şekilde “emre amade” olmasından birinci derecede sorumlu olan bina yöneticileri, özellikle kamusal, halka açık toplu kullanılan asansörlerin muayene sonucu saptanan eksikliklerini hemen gidermeye yönelmeli, asansörlerin tehlike yaratacak şekilde (kırmızı etiket, bilinçli olarak güvenlik aksamlarından birinin devre dışı kalması veya devre dışı bıraktırılması, ekipmana yanlış müdahaleler vb.) kullanımını engellemelidir.”
“Donanımlı teknik ekibimizle göreve hazırız”Son olarak Koç, “Başta da belirttiğimiz gibi asansörlerin tescil ve muayenesi Belediye yükümlülüğünde olan kamusal bir hizmettir. Belediye adına Muayene firmaları ile bu hizmetin düzgün yapılmasını sağlamak ve rapor sonuçlarının yerine getirilmesi, Belediye sorumluluğundadır. Buradan hareketle tüm Belediyeleri özellikle tehlike arzeden ve muayene sonucu Kırmızı Etiket alan asansörlerin çalışmasını durdurmaya, “mühürlemeye” davet ediyoruz. Odamız ilgili kontrolleri kamusal hizmet ve kamusal denetim anlayışıyla kâr amacı gütmeden, bilimsel teknik esaslara, standart ve yönetmeliklere uygun olarak Odamız tarafından eğitilerek yetkilendirilmiş uzman mühendis kadrosuyla yapmaktadır ve asansör denetimleriyle ilgili her tür katkıda bulunmaya her zaman hazırdır. Son günlerde yaşanan asansör kazaları bizleri tedirgin etmekte ve artık tedirgin olma değil insiyatif alma zamanı diyor, tüm kurumsal hafızamız, donanımlı teknik ekibimizle göreve hazır olduğumuzu belirtmek istiyoruz.” sözlerini dile getirerek açıklamalarını sonlandırdı.